brk Antoni Gaudi

modlitwa o beatyfikację A. Gaudiego:

Boże, Ojcze nasz, który napełniłeś swojego sługę Antonia Gaudiego, architekta, wielką miłością do całego stworzenia i gorącym zapałem naśladowania tajemnic dzieciństwa i męki Twojego Syna; spraw, abym z pomocą Ducha Świętego umiał poświęcać się, wykonując każdą pracę dobrze. Obdarz Twego sługę chwałą ołtarzy i udziel mi za jego wstawiennictwem łaski, o którą Cię pokornie proszę. Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen. Jezu, Maryjo, święty Józefie! Zachowajcie nas w pokoju i otaczajcie opieką nasze rodziny! 

Słowo ,,błogosławieństwo” pochodzi od łacińskiego benedictire (gr. eulogein). Swymi korzeniami sięga do hebrajskiego źródłosłowu brk. Ten jeden rdzeń służy do określenia wszystkich form błogosławieństwa.

Brk jako rzeczownik beraka (błogosławieństwo) określa dar komuś ofiarowany; jako czasownik barek (błogosławić) jest określeniem akcji ofiarowania daru; użyty jako przymiotnik baruk (błogosławiony) jest określeniem daru, lub osoby otrzymującej go.

Poprzez wieki zakres treści słowa błogosławieństwo przechodził stopniową ewolucję. Pierwotnie rdzeń brk powiązany był znaczeniowo z rzeczownikiem birkaym ,,kolano” i wskazywał na czyn – zgięcie kolan w geście adoracji, stanowił także metaforę wyrażającą płodność seksualną¹. Z czasem beraka zaczęło przyjmować znaczenie daru, podarku (najpierw w znaczeniu dyplomatycznym dopiero później – sakralnym).

 

Błogosławieństwo – dar

W znaczeniu niereligijnym rzeczownik beraka był używany jako określenie prezentu, podarku i funkcjonował w słownictwie dyplomatycznym: ,,Gdy Dawid powrócił do Siklag posłał część zdobyczy starszym Judy i przyjaciołom ze słowami: ‘Oto jest dla was dar ze zdobyczy na wrogach Pańskich” ( 1 Sm 30, 26).

Istotny element treści tego rzeczownika stanowi idea osobowego spotkania: ,,Kiedy Abigail spostrzegła Dawida, szybko zsiadła z osła i padłszy na twarz przed Dawidem, oddała mu pokłon aż do ziemi. Rzuciwszy się do jego stóp, rzekła: (…) Oto upominek, który przyniosła twoja służebnica panu swemu” (1 Sm 25, 23.27). Błogosławieństwo jawi się jako pieczęć wspólnoty międzyludzkiej, potwierdzenie pojednania: ,,Jakub rzekł: ‘Jeśli mnie darzysz życzliwością, przyjmij ode mnie ten mój dar. Bo przecież gdym ujrzał twe oblicze, było ono jakby obliczem istoty nadziemskiej, i okazałeś mi wielką życzliwość” (Rdz 32, 10).

W znaczeniu religijnym zakres tego słowa rozszerza się i ukazuje relację panującą pomiędzy Bogiem a człowiekiem: ,,Pan rzekł do Abrahama: ‘Będę błogosławić tych, którzy ciebie błogosławić będą, a tym, którzy tobie będą złorzeczyli, i Ja będę złorzeczył” (Rdz 12, 3); ,, A odkąd uczynił go zarządcą swego domu i swego majątku, Pan błogosławił domowi tego Egipcjanina, przez wzgląd na Józefa. I tak spoczęło błogosławieństwoPana na wszystkim, co Patifar posiadał w domu i polu” (Rdz 39,5).

Bóg obdarowuje człowieka różnymi dobrami, których posiadanie zapewnia dostatek i szczęście. Tylko Bóg na władzę błogosławienia, człowiek sam z siebie może jedynie ufnie oczekiwać na Boże zmiłowanie: ,,Błogosławieństwo Pana jest bogactwem, własny trud niczego nie doda” (Prz 10, 22); ,,Z błogosławieństwem Pana dotarłem, i jak ten, co zbiera winogrona, napełniłem tłocznie” (Syr 33, 17).

Błogosławieństwo wiąże się z satysfakcją, jaką człowiek osiąga na różnych płaszczyznach swej egzystencji, dlatego też słowo błogosławieństwo posiada wiele synonimów i symboli.

Własna ziemia – jest symbolem utraconego raju i ludzkiej tęsknoty za nim: ,,Błogosławieni przez Pana posiądą ziemię, przeklęci przez Niego, zostaną wytraceni” (Ps 37, 22). Ten naród, który posiada własną ziemię partycypuje w rajskim szczęściu: ,,Pan ukazał się Izaakowi i rzekł: ‘Nie idź do Egiptu, lecz zatrzymaj się w tym kraju, który ci wskażę. Zamieszkaj w tym kraju, a Ja będę z tobą, będę ci błogosławił. Bo tobie i twemu potomstwu oddaję wszystkie te ziemie” ( Rdz 26, 2n).

Powodzenie – to zewnętrzny, materialny przejaw Bożego błogosławieństwa. Do istoty powodzenia nie należy stałość, Bóg w każdej chwili może cofnąć swą łaskawość i poddać człowieka próbie, by przekonać się, w jaki sposób odnosi się on do materialnych darów: ,,Rzekł szatan do Boga: ‘Czyż nie darmo Hiob czci Boga? Czyż Ty nie ogrodziłeś zewsząd jego samego, jego domu i całej majętności? Pracy rąk jegopobłogosławiłeś, jego dobytek na ziemi się mnoży” ( Hi 1, 10n). Jeśli tylko człowiek niewzruszenie ufa Bogu i zdaje się na Jego wolę przekleństwo zostaje cofnięte a błogosławieństwo niewspółmiernie do zasług człowieka pomnaża się: ,, Pan przywrócił Hioba do dawnego stanu, gdyż modlił się on za swych przyjaciół. Pan dwukrotnie powiększył mu całą majętność. Przyszli do niego wszyscy jego bracia, siostry i dawni znajomi, jedli z nim chleb w jego domu i ubolewali nad nim, i pocieszali go z powodu nieszczęścia, jakie na niego zesłał Pan. A teraz Panbłogosławił Hiobowi, tak że miał czternaście tysięcy owiec, sześć tysięcy wielbłądów, tysiąc jarzm wołów i tysiąc oślic. Miał jeszcze siedmiu synów i trzy córki. I żył jeszcze Hiob sto czterdzieści lat” (Hi 42, 10-13. 16a) .

Dobrobyt i pokój – to życie w harmonii z samym sobą i otaczającym światem. To poczucie bezpieczeństwa, płynące z świadomości nieustannej opieki Boga. To wreszcie triumf, będący skutkiem zwycięstwa nad wrogimi siłami, które stawiają opór na drodze do osiągnięcia szczęścia: ,,Niech Pan da siłę swojemu ludowi, niech Pan błogosławi swój lud, darząc go pokojem” (Ps 29, 11); ,,O jak pełne wdzięku na górach nogi zwiastuna radosnej nowiny, który ogłasza pokój zwiastuje szczęście, który obwieszcza zbawienie” ( Iz 52, 7).

Radość i zadowolenie – są one spontaniczną reakcją ludzkiej duszy na doznaną łaskę: ,,Chwalić Cię będę, Panie, całym sercem moim, opowiem wszystkie cudowne Twe dzieła. Cieszyć się będę i radować Tobą, psalm będę śpiewać na cześć Twego imienia, o Najwyższy” (Ps 9,2n).Radość wprowadza człowieka w klimat świętowania i celebrowania tajemnicy Bożego miłosierdzia. Świętowanie to stanowi warunek właściwego przeżywania codzienności, która jest podstawową przestrzenią Bożego dialogu z człowiekiem: ,,Przez siedem dni będziesz świętować ku czci Pana, Boga swego, w miejscu, które obierze sobie Pan, za to, że ci błogosławi Pan, Bóg twój, we wszystkich twoich zbiorach, w każdej pracy twych rąk, abyś był pełen radości” (Pwt 16, 15).

Najbardziej wyrazistym symbolem Bożego błogosławieństwa jest woda, ona sama w sobie jest błogosławieństwem: gaszącym pragnienie, oczyszczającym i dającym życie: ,,Błogosławić im będę oraz ziemiom wokół mego wzgórza, będę zsyłał deszcz w dogodnym czasie, będzie to deszcz niosący błogosławieństwo” (Ez 34, 26); ,,Błogosławieństwo Jego jak rzeka pokryło suchą ziemie i napoiło ją jak potop” (Syr 39, 22).

Błogosławieństwo odnosi się przede wszystkim do życia i płodności: ,,Pan, Bóg twój będzie cię miłował, błogosławił ci i rozmnoży cię.Pobłogosławi owoc twego łona i owoc twojego pola” (Pwt 7, 13). To w zdolności przekazywania życia ujawnia się Boża moc stwórcza i aktualizuje się błogosławieństwo, które Bóg wypowiedział nad ludźmi w ogrodzie Eden: ,,Stworzył więc Bóg człowieka na swój obraz, na obraz Boży go stworzył: stworzył mężczyznę i niewiastę. Po czym Bóg im błogosławił, mówiąc do nich: ‘Bądźcie płodni i rozmnażajcie się, abyście zaludnili ziemie i uczynili ją sobie poddaną” (Rdz 1, 27n). Stąd też w kontekście biblijnym błogosławieństwo jest rozumiane jako udział w życiu Bożym i utożsamiane z ciepłem domowego ogniska: ,,Małżonka twoja jak płodny szczep winny we wnętrzu twego domu. Synowie twoi jak szczepy oliwne dookoła twego stołu. Oto takie błogosławieństwo dla męża, który boi się Pana” (Ps 128, 3n).

Największym błogosławieństwem jest Duch Święty. W nim wypełniają się wszystkie błogosławieństwa starotestamentalne. On jest prawdziwym i doskonałym Błogosławieństwem, na które czekał cały świat, od chwili popełnienia przez ludzi pierwszego grzechu: ,,Niech będziebłogosławiony Bóg Ojciec Pana naszego Jezusa Chrystusa; On napełnił nas wszelkim błogosławieństwem duchowym na wyżynach niebieskich - w Chrystusie” (Ef 1, 3).

Duch Święty – życiodajne Tchnienie Ojca i Syna przywraca ludzkości pogrążonej w przekleństwie śmierci udział w nadprzyrodzonym życiu Bożym: Jeśli mieszka w was Duch Tego, który Jezusa wskrzesił z martwych, to Ten, co wskrzesił Chrystusa z martwych, przywróci do życia wasze śmiertelne ciała mocą mieszkającego w was Ducha” (Rz 8,11).

Błogosławić – czynność

Czasownik barek posiadał szeroki zakres znaczeniowy. W codziennym życiu służył on do pozdrawiania przechodniów na ulicy: ,,Wtedy Elizeusz powiedział Gechaziemu: ‘Przepasz biodra, weź laskę moją w dłoń, a idź! Jeśli spotkasz kogoś, nie pozdrawiaj (błogosław) go; a jeżeli ktoś ciebiepozdrowi, nie odpowiadaj mu” (2Krl 4, 29); używano go także w zwykłych formułkach grzecznościowych: ,,Potem Józef przyprowadził swego ojca Jakuba i przedstawił go faraonowi. A gdy Jakub złożył faraonowi wyrazy czci (pobłogosławił go), faraona zapytał go: ‘Ile lat życia sobie liczysz?”(Rdz 47, 7).

W znaczeniu religijnym czasownik ,,błogosławić” wskazywał na Boga, którego błogosławieństwo emanuje życiem: ,,Jak cenna jest Twoja łaska! Synowie ludzcy przychodzą do Ciebie, chronią się w cieniu Twych skrzydeł, sycą się tłuszczem Twojego domu, poisz ich potokiem Twoich rozkoszy. Albowiem w Tobie jest źródło życia i w Twej światłości oglądamy światłość” (Ps 36, 8-10); i materialnym bogactwem: ,,Rzekł sługa Abrahama Labanowi: ‘Pan w szczególny sposób pobłogosławił memu Panu, toteż stał się on zamożny: dał mu drobne i większe bydło, srebro, złoto, niewolników, niewolnice, wielbłądy i osły. Żona zaś mego pana, Sara urodziła panu memu w podeszłym swym wieku syna” (Rdz 24, 35n).

Jedynym, który posiada władze błogosławienia jest Bóg. Tylko On może udzielać ze swej pełni, nic przez to nie tracąc. Choć Bóg błogosławi wszystkim stworzeniom, ostatecznym adresatem błogosławieństwa zawsze jest człowiek: ,,Strumień Boży wodą jest wezbrany, zboże im przygotowałeś. Tak przygotowałeś ziemię: bruzdy jej nawodniłeś, wyrównałeś jej skiby, deszczami ją spulchniłeś i pobłogosławiłeś jej płodom(Ps 65, 10n).

Bóg pozwala ludziom uczestniczyć w władzy błogosławienia: ,,Bóg nie jest jak człowiek, by kłamał, nie jak syn ludzki, by się wycofał. Czyż On powie coś, a nie uczynił tego, lub nie wykonał tego, co oznajmi? On mnie tu sprowadził, bym błogosławił, On błogosławi – a ja tego zmienić nie mogę (Lb 23, 19n). Człowiek może błogosławić drugiemu człowiekowi, staje się przez to kanałem łaski, przez który obficie spływa błogosławieństwo mające swój początek w Bogu: ,,Uczynię z ciebie bowiem wielki naród, będę ci błogosławił i twoje imię rozsławię: staniesz siębłogosławieństwem” (Rdz 12, 2).

Przede wszystkim przywilej błogosławienia jest należny rodzicom, którzy współpracują z Bogiem w przekazywaniu życia i są ambasadorami Jego ojcostwa na ziemi: ,,Błogosławieństwo ojca umacnia domy dzieci, a przekleństwo matki wywraca fundamenty” (Syr 3, 9). Głowa rodziny – ojciec błogosławi swe potomstwo, wypraszając mu u Boga potrzebne łaski: życie dostatnie i szczęśliwe: ,,Gdy Izaak poczuł woń jego szat, dając mu błogosławieństwo mówił:’ Oto woń mego syna jak woń pola, które pobłogosławił Pan! Niech tobie Bóg użycza rosy z niebios i żyzności ziemi, obfitości zboża i moszczu winnego. Niech Ci służą ludy i niech Ci pokłon oddają narody. Każdy, kto będzie ci złorzeczył, niech będzie przeklęty. Każdy, kto będzie ci błogosławił, niech będzie błogosławiony!” (Rdz 27, 27nn). Również dziadkowie błogosławią swych wnuków: ,,W dniu owym Jakub pobłogosławił ich tymi słowami: ‘Twoim imieniem Izrael będzie sobie życzył błogosławieństwa, mówiąc: Niechaj Ci tak Bóg uczyni, jak Efraimowi i Manassesowi!” (Rdz 48, 20).

Człowiek mimo swej skończoności i niewystarczalności jest wezwany do błogosławienia swego Stwórcy: ,,I rzekł Tobiasz starszy: ‘Niech będzie błogosławiony Bóg, który żyje na wieki, i Jego królestwo. Ponieważ On chłoszcze i okazuje miłosierdzie, posyła do Otchłani pod ziemię, i wyprowadza z największej zagłady” (Tb 13, 1n). Przez swe błogosławieństwo nie może nic Bogu dodać, może za to oddać należną wdzięczność: ,,Błogosław, duszo moja, Pana, i całe moje wnętrze - święte imię Jego! Błogosław, duszo moja, Pana, i nie zapominaj o Jego dobrodziejstwach! On odpuszcza wszystkie twoje winy, On leczy wszystkie twe niemoce, On życie twoje wybawia od zguby, On wieńczy cię łaską i zmiłowaniem” (Ps 103, 1-5).

Ten wymiar błogosławieństwa stanowi swoiste wyznanie wiary we wszechmoc Boga: ,,Trzej zaś mężowie, Szarak, Meszak i Abed-Nego, wpadli związani do środka rozpalonego pieca. I chodzili wśród płomieni, wysławiając Boga i błogosławiąc Pana” (Dn 3, 23n). Człowiek obdarowany hojnie łaskami staje przed Bogiem w pokorze w cichej adoracji i dziękczynieniu: ,,Chcę błogosławić Pana w każdym czasie, na ustach moich zawsze Jego chwała. Dusza moja będzie się chlubiła w Panu, niech słyszą pokorni i niech się weselą!” (Ps 34, 1n).

Boże błogosławieństwo, objawiające się jako słowo, mocą którego Bóg obdarza swój lud konkretnymi dobrami, buduje liturgiczną wspólnotę Izraela: ,,Ezdrasza otworzył księgę na oczach całego ludu – znajdował się bowiem wyżej niż cały lud; o gdy ją otworzył, cały lud powstał. I Ezdraszbłogosławił Pana, wielkiego Boga, a cały lud podniósłszy ręce, powiedział: ‘Amen! Amen!’ Potem oddali pokłon i padli przed Panem na kolana, twarzą ku ziemi” (Ne 8, 5n); zaś wspólne dziękczynienie, będące publicznym wyznaniem wiary w Jahwe, jeszcze silniej ją scala: ,,Wstańcie błogosławcie Pana, Boga naszego, od wieku do wieku. Niech ludzie błogosławią wspaniałe imię Twoje, wyższe ponad wszelkie błogosławieństwo i chwałę” (Ne 9, 5)

Wspólnota nowego Ludu Bożego rodzi się z Eucharystii – pamiątki Paschy Pana: ,,Kielich błogosławieństwa, który błogosławimy, czyż nie jest udziałem we Krwi Chrystusa? Chleb, który łamiemy czyż nie jest udziałem w Ciele Chrystusa? Ponieważ jest jeden chleb, przeto my, liczni, tworzymy jedno ciało” (1 Kor 10, 16n). W tym świętym Sakramencie, który jest równocześnie Sakramentem-Ofiarą, Sakramentem-Komunią i Sakramentem-Obecnością², Kościół czerpie moc do wypełniania swego posłannictwa opartego na: modlitwie, przepowiadaniu słowa i braterskiej miłości: z tajemnicy Eucharystii czerpie bowiem Kościół łaskę i moc, dzięki którym sam staje się błogosławieństwem dla świata i jako powszechny sakrament zbawienia zawsze wśród ludzi i dla ludzi dokonuje dzieła uświęcenia, wraz z Chrystusem Głową w Duchu Świętym uwielbiając Ojca³.

 

Błogosławiony - szczęśliwy

Osoba określona przymiotnikiem baruk jest uosobionym objawieniem Bożej łaskawości i hojności: ,,Błogosławiona jesteś, córko, przez Boga Najwyższego, spomiędzy wszystkich niewiast na ziemi, i niech będzie błogosławiony Pan Bóg, Stwórca nieba i ziemi, który Cię prowadził, abyś odcięła głowę wodza naszych nieprzyjaciół” (Jdt 13, 18). Ten, kto został pobłogosławiony przez Boga jest Jego szczególną własnością, ponieważ uczestniczy w sposób wyjątkowy w Jego przymiotach, jest bronią w Jego rękach przeciw wrogom narodu wybranego - jest częścią Jego zbawczego planu: ,,Niech Jael będzie błogosławiona wśród niewiast, żona Hetyty Kenity, wśród niewiast żyjących w namiotach niech będziebłogosławiona. Prosił o wodę, a mleko mu dała, w naczyniu odświętnym podała mu mleko. Lewą ręka sięgnęła po palik, prawą – po ciężki młot. Uderzyła Siserę, zmiażdżyła mu głowię, skroń mu przebiła, przekłuła” (Sdz 5,24-26).

Błogosławiony człowiek promieniuje Bożą dobrocią na cały otaczający go świat: ,,‘Gdzie zbierałaś dzisiaj kłosy – zapytała ją teściowa – gdzie pracowałaś? Niech będzie błogosławiony ten, który zaopiekował się tobą!’ Wtedy wyjawiła swej teściowe tego, u którego pracowała mówiąc: ‘Człowiek, u którego pracowałam dzisiaj, nazywa się Booz’. Powiedziała Noemi do swej synowej: ‘Niech będzie on błogosławiony przez Pana, który nie przestaje czynić dobrze żywym i umarłym!” (Rt 2, 19n). Osoba błogosławiona nie zatrzymuje dla siebie daru Bożego błogosławieństwa, lecz niesie go dalej, ku tym, którzy go najbardziej pragną i potrzebują, dzieli się nim.

Postawa ,,błogosławionego” wzbudza euforię, stąd tak charakterystyczna dla Izraelitów formuła: Niech będzie błogosławiony N…! Nie jest ona zwykłym stwierdzeniem, ani życzeniem, lecz okrzykiem wdzięczności dla Boga, który zechciał zademonstrować swe ubogacające działanie pośród narodu wybranego posługując się osobą obdarowana błogosławieństwem: ,,Gdy Elżbieta usłyszała pozdrowienie Maryi, poruszyło się dzieciątko w jej łonie, a Duch Święty napełnił Elżbietę. Wydała ona głośny okrzyk i powiedziała: ‘Błogosławionaś Ty miedzy niewiastami i błogosławiony jest owoc Twojego łona. A skądże mi to, że Matka mojego Pana przychodzi do mnie? Błogosławiona jest która uwierzyła, że spełnia się słowa powiedziane Ci od Pana’ (Łk 1, 42. 45). W formule tej wyraża się zdziwienie nad tym, czego Bóg może dokonać w swoim wybranym. Bóg - Źródło błogosławieństwa pragnąc współpracować z człowiekiem w dziele odnowienia świata, niektórych ludzi w większym stopniu dopuszcza do wyjątkowej godności, bycia błogosławionym.

Historia narodu wybranego obfitowała w zadziwiające zdarzenia, przez które Bóg stopniowo odkrywał przed Izraelem swą potęgę i miłosierdzie. Spontaniczną reakcją izraelitów na doznane ocalenie lub inny przejaw Bożej szczodrobliwości, był entuzjastyczny okrzyk: Niech będzie Bóg błogosławiony!. Zachwyt ten nie zatrzymywał się nad samym zdarzeniem, lecz zmierzał ku Bogu i Jego tajemniczym zamysłom: ,,Niech będzie błogosławiony Pan, który was uwolnił z rąk Egipcjan i z rąk faraona. Teraz wiem, że Pan jest większy niż wszyscy inni bogowie, gdyż w ten sposób ukarał tych, co się nimi pysznili” (Wj 18, 10).

W Starym Testamencie obydwie formuły często występują łącznie: ,,Melchizedek błogosławił Abrama mówiąc: ’Niech będzie błogosławiony Abram przez Boga Najwyższego, Stwórcę nieba i ziemi! Niech będzie błogosławiony Bóg Najwyższy, który w twe ręce wydał twoich wrogów!” (Rdz 14, 19). W sformułowaniach tego typu ujawnia się istota błogosławieństwa. Bóg dający początek wszelkiemu błogosławieństwu, wkracza w ludzkie życie, stając się Autorem zdumiewających – uszczęśliwiających wydarzeń. Są one zaproszeniem skierowanym do człowieka, by przez swą współprace stał się ich współautorem: ,,Pan rzekł do Abrama: ,,Wyjdź z twojej ziemi rodzinnej i z domu twego ojca do kraju, który ci ukażę. Uczynię z ciebie bowiem wielki naród, będę ci błogosławił i twoje imię rozsławię” (Rdz 12, 1n). Człowiek będący odbiorcą Bożych darów, przyjmując je z wiarą i wdzięcznością wchodzi w przestrzeń oddziaływania Tego, który jest Błogosławiony. Błogosławieństwo zlane na konkretna osobę lub grupę, wzbudza podziw otoczenia, podziw którego skutkiem jest dziękczynienie złożone Bogu.

Tym, który stanowi doskonały obraz błogosławieństwa jest Jezus, przez którego Bóg w sposób spektakularny objawił swą potęgę i moc: ,,Hosanna Synowi Dawida! Błogosławiony Ten, który przychodzi w imię Pańskie”,, (Mt 21,9). Życie Jezusa powoduje lawinę błogosławieństw. Każdy, kto Go spotyka napełnia się Duchem Święty i staje się błogosławionym – emanuje szczęściem, wewnętrzną siłą, pokojem i radością: ,,Błogosławieni ubodzy w duchu, albowiem do nich należy królestwo niebieskie. Błogosławieni, którzy się smucą, albowiem oni będą pocieszeni…” (Mt 5, 3nn).

Autor: Kamila Jędrusińska

Bardzo jestem Ci wdzięczna Kamilo:-)